«Σε ακούω όλες αυτές τις μέρες να λες ευχές στους φίλους σου.
Να τους λες να προσέχουν τον εαυτό τους.
Πως τολμάς;

Από την αρχή της ζωής σου είμαι δίπλα σου, κοντά σου, σε ότι θέλησες και σε ότι δοκίμασες. Προσπάθησα να κρατηθώ ακόμα κι όταν δεν άντεχα άλλο.
Προσπάθησα να λειτουργώ και να κάνω το καλύτερο ακόμα και όταν με έβαζες σε δοκιμασίες δύσκολες.

Τρέλες της νιότης και της εφηβείας. Απερισκεψίες της ενήλικης ζωής σου.
Σε όλα προσπάθησα να σου στέκομαι. Να αντέχω.
Να δουλεύω μέρα και νύχτα για να έχεις αυτό που χρειάζεσαι.

Σε άκουγα να δίνεις συμβουλές στους άλλους και μένα με έφτανες στα όριά μου.
Νύχτες και μέρες, χωρίς να με υπολογίζεις. Χωρίς να σκέφτεσαι ότι κουράζομαι.
Χωρίς να σκέφτεσαι οτι θέλω καλά υλικά για να παράγω αυτό που τόσο είχες ανάγκη.
Και ήμουν εκεί. Σου έδινα ό,τι ζητούσες και ακόμα παραπάνω.
Και σύ με γεμίζεις με ό,τι πιο άχρηστο κυκλοφορεί.
Καμένα λίπη, λάδια και υλικά αμφίβολης ποιότητας, με τη φτηνή δικαιολογία της έλλειψης χρόνου.

Εγώ ποτέ δε σου είπα «δεν έχω τώρα χρόνο γι αυτό που χρειάζεσαι».

Το ελάχιστο που είχα ανάγκη ήταν υλικά καλής ποιότητας.
Είχες την ελάχιστη ευθύνη να προσέχεις και να επιβλέπεις τουλάχιστον αυτά τα υλικά.
Και σύ με άφησες στο έλεος και τη  διάθεση ανθρώπων και μηχανών που μόνο σκοπό έχουν το κέρδος και όχι τη ζωή μας.

Μου δένεις τα πόδια και με υποχρεώνεις ή να κάθομαι ή να ξαπλώνω.
Δένεις τα πόδια μου και τα χέρια μου ώστε να κάνουν μόνο ότι βολεύει τη δήθεν ζωή σου.
Βάζεις νάρθηκες στις αρθρώσεις μου. Περιορίζεις τις κινήσεις μου.
Σκουριάζω και σου χτυπάω συνεχώς καμπανάκια. Σου ζητάω βοήθεια.
Και σύ κωφεύεις με υπεροψία.

Σου φωνάζω βοήθεια  και συ μου κλείνεις το στόμα με γλυκά και αναψυκτικά γιατί ανόητα νομίζεις ότι θα με γλυκάνεις.

Κουράστηκα να σε φροντίζω.
Γιατί είσαι χειρότερη από τον χειρότερο καπιταλιστή και σκληρόκαρδο εργοδότη.

Η σχέση μας έφτασε στα όριά της. Δεν αντέχω άλλο.

Σου στέλνω τελεσίγραφο.

Αν θέλεις να συνεχιστεί αυτή η σχέση ήρθε η ώρα να κάνεις και σύ κάτι για μένα, για μας.
Όλα αυτά τα χρόνια μόνο από μένα κρατιέται αυτή η σχέση. Εγώ λοιπον τελείωσα!

Το μόνο που μπορώ ακόμα να κάνω είναι να σου δώσω μια ευκαιρία.
Αυτή η σχέση είναι πια μόνο στα δικά σου χέρια. Σκέψου και πράξε. Τέλος!

Μη θυμώσεις με αυτό το γράμμα.
Από πολλή αγάπη στο γράφω.

Με λαχτάρα να με ακούσεις….

Το σώμα σου!»

“Run or fight”. Είναι γνωστό και ως “fight or flight” και στη γλώσσα μας είναι γνωστό ως “Αντίδραση μάχης ή φυγής”.

Τι είναι; Πως ξεκίνησε και γιατί; Τι προκαλεί στο σώμα και γιατί; Πως εξελίχθηκε και από τι προκαλείται σήμερα; Τι προκαλεί; Πως μπορεί να αντιμετωπιστεί;

Τι είναι;

Πρόκειται για σύνδρομο με συγκεκριμένες αντιδράσεις και χαρακτηριστικά και επηρεάζει τη λειτουργία ολόκληρου του οργανισμού.

Πως ξεκίνησε και γιατί;

Είναι μια συντονισμένη αντίδραση που ανέπτυξε ο άνθρωπος στην εξελικτική του πορεία, για να προστατεύεται από κινδύνους που απειλούσαν τη ζωή ή τη σωματική του ακεραιότητα (περιβάλλον, ζώα, κ.λπ). Μπροστά στην απειλή, είτε θα πάλευε είτε θα έτρεχε για να σωθεί.

Τι προκαλεί στο σώμα και γιατί;

Όλες οι αντιδράσεις είναι ακούσιες και ελέγχονται από το αυτόνομο νευρικό σύστημα.
Ο οργανισμός απελευθερώνει καύσιμα μόνο με τη μορφή γλυκόζης ή σακχάρου και ο εγκέφαλος λειτουργεί σε υψηλές ταχύτητες για να μπορέσει πολύ γρήγορα να εκτιμήσει τα δεδομένα της κατάστασης και να αποφασίσει την αντίδρασή του.

Αποσύρει αίμα από όργανα και περιοχές που δεν αποτελούν υψηλές προτεραιότητες (όπως πέψη και απέκκριση) και στέλνει περισσότερο αίμα στους μύες, οι οποίοι συστέλλονται και είναι έτοιμοι για δράση.
Απελευθερώνει ορμόνες όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη.
Ο καρδιακός παλμός και η αρτηριακή πίεση αυξάνονται, οι κόρες διαστέλλονται. Τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται σε κάποιες περιοχές και σε κάποιες άλλες συστέλλονται. Η ταχύτητα αναπνοής αυξάνεται και οι πεπτικές και άλλες λειτουργίες επιβραδύνονται ή σταματούν εντελώς.

Με όλα αυτά προετοιμάζεται για ένα σύντομο ξέσπασμα εντατικής δραστηριότητας. Όταν περάσει ο κίνδυνος η αντίδραση αυτή του σώματος καταστέλλεται, και επανέρχεται στην φυσιολογική του κατάσταση.

Η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη είναι ισχυροί αναστολείς του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτό έχει αποδειχθεί από εργαστηριακά πειράματα και μελέτες. Σε μια από αυτές τις έρευνες οι Dr. Bruce Gary, Dr. Herbert Benson, Dr. Myrin Borysenko και Dr. Joan Borysenko, χορήγησαν σε εθελοντές μια πολύ μικρή δόση αδρεναλίνης – ποσότητα αντίστοιχη με αυτή που θα παρήγαγε ο οργανισμός αν κάποιος φώναζε «Μπάμ» δίπλα στο αυτί μας. Διαπίστωσαν άμεση μείωση των λεμφοκυττάρων (κύτταρα που ενισχύουν την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος).

Το γιατί όμως καταστέλλεται το ανοσοποιητικό σύστημα, δεν το ξέρουμε με βεβαιότητα. Κάποιοι επιστήμονες που ερευνούν το σύνδρομο έχουν μια απάντηση ή οποία όμως δε μπορεί να επιβεβαιωθεί εργαστηριακά.
«Ανατρέχουν στην εξελικτική ιστορία και εντοπίζουν το πιο στρεσογόνο γεγονός στη ζωή ενός ζώου – τον κίνδυνο μιας μοιραίας επίθεσης από κάποιο ισχυρότερο ζώο. Σκέφτηκαν λοιπόν, ότι το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αντιλαμβανόταν τον τραυματισμένο ιστό ως ξένα κύτταρα, γεγονός που οδηγούσε σε μια ανοσοποιητική καταστροφή – δηλαδή μια ανοσοποιητική αντίδραση ενάντια στον ίδιο τον οργανισμό. Έτσι εν αναμονή του τραύματος, το στρεσαρισμένο ανοσοποιητικό σύστημα, επιβραδύνει προσωρινά τους ρυθμούς του» (Dr. Joan Borysenko).
Κάπως έτσι εξηγείται και το γιατί φεύγει αίμα και από το δέρμα, ώστε σε περίπτωση τραυματισμού, να μην υπάρξει μεγάλη απώλεια αίματος.
Αυτά όμως αποτελούν μόνο θεωρητικές ερμηνείες, οι οποίες ούτε επιβεβαιώνονται ούτε και καταρρίπτονται με τους αυστηρά επιστημονικούς τρόπους και οφείλω να το αναφέρω.

Πως εξελίχθηκε και από τι προκαλείται σήμερα;

Ο οργανισμός μας διατηρεί μέχρι και σήμερα εγκατεστημένη μέσα στα επικοινωνιακά του συστήματα αυτή την αντίδραση, παρόλο που ο κίνδυνος μπορεί να λαμβάνει τη μορφή απλήρωτων λογαριασμών, οικογενειακής έντασης, επαγγελματικών προβλημάτων ή ακόμα και μιας απειλής που μπορεί να αποτελεί αποκλειστικά γέννημα της φαντασίας μας.
Φανταστικές ιστορίες που πλάθει το μυαλό και το σώμα μας τις βιώνει ως πραγματικές. Αυτές οι φανταστικές ιστορίες απελευθερώνουν τις ορμόνες που δίνουν εντολές στο σώμα για να αντιδράσει σαν να ήταν πραγματικές (εδώ εφαρμόζεται το γνωστό ανέκδοτο με τον γρύλο).
Το κακό είναι ότι συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε τι συμβαίνει στο μυαλό μας, αλλά και αν ακόμα καταφέρουμε να συνειδητοποιήσουμε τις αρνητικές φαντασιώσεις, δεν καταφέρνουμε να τις ελέγξουμε.
Ο παλιός τρόπος αντίδρασης (πάλη η φυγή) δεν αποτελεί πλέον τον τρόπο που θα λύσει τα όποια προβλήματα αλλά ο οργανισμός εξακολουθεί να ενεργοποιεί τους ίδιους μηχανισμούς και λειτουργίες με αποτέλεσμα πληθώρα μυϊκών, σωματικών και ψυχικών διαταραχών

Τι προκαλεί;

Η αντίδραση μάχης η φυγής αφορούσε σε σύντομη δράση και άμεση εκτόνωση.
Στην σημερινή εποχή βρισκόμαστε σε συνεχή κατάσταση συναγερμού. Η ένταση είναι σχεδόν μόνιμη.
Η διαρκής παρουσία αδρεναλίνης αποστραγγίζει το σώμα από βασικά ιχνοστοιχεία και βιταμίνες όπως οι Β, C.
Η μακρόχρονη συγκέντρωση αδρεναλίνης μπορεί να προκαλέσει υψηλή πίεση, συγκέντρωση λιπαρών ουσιών στα τοιχώματα των αγγείων και φθορά στη λειτουργία του πεπτικού και απεκκριτικού συστήματος.

Το στρες έχει κατηγορηθεί για συμμετοχή σε καρδιαγγειακά προβλήματα, γαστρεντερικές διαταραχές, ανορεξία, ταχυπαλμίες, εφίδρωση, πονοκεφάλους. Μπορεί επίσης να συνδεθεί σε κάποιο βαθμό με μολυσματικές νόσους λόγω της σοβαρής επίπτωσης στη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ακούω καθημερινά ανθρώπους να μου μιλάνε για «σφιγμένο στομάχι», για «μια γροθιά στο στομάχι», για δυσκοιλιότητα ή κολίτιδα, για αναπνευστικές δυσκολίες, για «βάρος στο στήθος», για ταχυπαλμίες…. και ενώ έχουν κάνει όσες διαγνωστικές εξετάσεις χρειάζονται, οι γιατροί δεν βρίσκουν κάποια παθολογική αιτία.
Η μόνιμη απάντηση είναι ότι φταίει το «στρες». Η μόνιμη συμβουλή είναι «μην έχεις άγχος».
Η μόνιμη ανταπόκριση στη συμβουλή είναι «ναι, καλά…»
Νομίζω ότι αν συνειδητοποιήσουμε τι συμβαίνει στο σώμα μας και τι προκαλεί, τότε πιο εύκολα θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το σύνδρομο και τις επιπτώσεις του.

Βέβαια δεν είναι δυνατόν το στρες να είναι ο μοναδικός παράγοντας που προκαλεί ασθένεια. Πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν και 3 ακόμα παράγοντες. Το περιβάλλον, η κληρονομικότητα και η συμπεριφορά.

Πως μπορεί να αντιμετωπιστεί;

Θα επικεντρώσω στον 3ο παράγοντα της προηγούμενης παραγράφου. Την συμπεριφορά.
Περιλαμβάνει μια σειρά από πράγματα.
Το πώς φερόμαστε στο σώμα μας και το πώς εκπαιδεύουμε και χρησιμοποιούμε το μυαλό μας.
Ο άνθρωπος διαθέτει 2 τουλάχιστον πανίσχυρα όπλα. Τον ίδιο τον οργανισμό και τη νόηση.
Ο ανθρώπινος οργανισμός ανέπτυξε έναν μηχανισμό γνωστό ως «αντίδραση χαλάρωσης»
Το μυαλό μας από την άλλη, έχει τεράστιες δυνατότητες να ελέγξει πάρα πολλές από τις λειτουργίες μας, μεταξύ αυτών και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Ο συνδυασμός των δύο αυτών «όπλων» μπορεί να έχει καταπληκτικά αποτελέσματα.

Οι επιστήμονες που ασχολούνται και ερευνούν το σύνδρομο, έχουν καταλήξει σε «τεχνικές διαχείρισης του στρες», τις οποίες μπορεί ο καθένας να προσαρμόσει στην καθημερινότητα αλλά και στην ιδιοσυγκρασία του.

Το μόνο που απαιτείται είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτή η κατάσταση μόνιμης έντασης δεν είναι η φυσιολογική μας κατάσταση, και η επιθυμία μας να την αλλάξουμε.
Είναι σημαντικό να αποφασίσουμε ότι τίποτα δε μπορεί και δεν πρέπει να είναι πιο σημαντικό από την σωματική και ψυχική μας ισορροπία.
Είναι αναγκαίο να καταλάβουμε ότι την όποια ανισορροπία και ασθένεια θα την βιώσουμε εμείς και όχι τα πράγματα η οι άνθρωποι που μας προκαλούν την ένταση.

Το θέμα των τεχνικών διαχείρισης του στρες είναι μεγάλο και ιδιαίτερα σημαντικό, γι αυτό θα αναφερθώ σε αυτές τις τεχνικές αναλυτικά, στο επόμενο post.

Πηγές:
Daniel Goleman, EMOTIONAL INTELLIGENCE
Joan Borysenko, MINDING THE BODY, MENDING THE MIND
Arthur Guyton MEDICAL PHYSIOLOGY

Ξέραμε για τη σχέση μητέρας- εμβρύου. Για όλα εκείνα που η μητέρα δίνει στο έμβρυο κατα τη διάρκεια της κύησης. Φαίνεται όμως ότι αυτό δεν είναι πια μονόδρομος. Πειράματα (σε ποντίκια) μας οδηγούν στο συμπέρασμα οτι και τα έμβρυα δίνουν στη μητέρα.
“Μια μελέτη που έγινε από τον Gavin S. Dawe, του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης, τον Zhi-Cheng Xiao, του Γενικού Νοσοκομείου της Σιγκαπούρης και τους συνεργάτες τους, έρχεται να μας αποκαλύψει ότι, σε ποντίκια, κύτταρα από τα έμβρυα μπορούν να μεταναστεύσουν στον εγκέφαλο της μητέρας και, κατά τα φαινόμενα, να εξελιχτούν σε κύτταρα του νευρικού της συστήματος.

Στους επιστήμονες ήταν γνωστό εδώ και χρόνια ότι τα εμβρυϊκά κύτταρα μπορούν να εισέλθουν στο αίμα της μητέρας και να παραμείνουν σε αυτό για τουλάχιστον 27 χρόνια μετά τον τοκετό. Όπως και τα αρχέγονα (βλαστικά) κύτταρα, τα εμβρυϊκά αυτά κύτταρα μπορούν να διαφοροποιηθούν σε πολλά άλλα είδη κυττάρων και, θεωρητικά τουλάχιστον, να βοηθήσουν στην αποκατάσταση οργάνων που έχουν υποστεί βλάβη.”

Τη συνέχεια του άρθρου που δίνει πραγματικά ενδιαφέροντα στοιχεία, μπορείτε να τη διαβάσετε στο περιοδικό Scientific American

Διαβάστε επίσης το άρθρο του Kensai στον “Ελεύθερο Νευρώνα“, με τίτλο: “Η τεκνοποίηση διαφοροποιεί τον εγκέφαλο”

Ενα ενδιαφέρον άρθρο για τον εγκέφαλο γενικότερα, έχει γράψει ο καθηγητής Γενετικής κ. Σ. Ν. ΑΛΑΧΙΩΤΗΣ στο BHMA OnLine με τίτλο ΦΩΣ στο ΜΑΥΡΟ ΚΟΥΤΙ

Θα ήθελα να κλείσω αυτό το post με τη φράση του κ. Αλαχιώτη απο το παραπάνω άρθρο:
“…πρέπει να μάθουμε ακόμα πολλά για τον κοινωνικό εγκέφαλό μας προκειμένου να μας υπηρετεί σωστά και όχι να τον υπηρετούμε «άβουλα».”

Αυτό το κείμενο είναι το πρώτο μιας σειράς (που ελπίζω να καταφέρω να ολοκληρώσω), με θέμα την Ανατομία και τη Φυσιολογία του Ανθρώπου, με… δικά μου λόγια.

Τι σημαίνει «… του ανθρώπου, με δικά μου λόγια»;
Σημαίνει ότι τα κείμενα αυτά δεν είναι Ιατρικά Κείμενα περί Ανατομίας. Δεν αφορούν την ανατομία του οργανισμού ως αντικειμένου σε εργαστήριο αλλά την ανατομία του ανθρώπου. Αυτού που βιώνει το σώμα και τα συμπτώματά του.
Σημαίνει ότι θέλω να μοιραστώ τις λίγες γνώσεις και τις πολλές σκέψεις μου για ένα θέμα του οποίου το trademark το έχουμε όλοι. Γιατί όλοι ζούμε σε ένα σώμα που θεωρώ σημαντικό να γνωρίζουμε.
Γιατί το θεωρώ σημαντικό;
Γιατί γνωρίζοντας, θα ακούσουμε καλύτερα το μήνυμα του σώματος. Γιατί θα μπορέσουμε να περιγράψουμε καλύτερα το σύμπτωμα και αυτό αυξάνει τις πιθανότητες σωστής διάγνωσης κατά συνέπεια και ίασης.

Θα ήθελα να αναφέρω μερικά παραδείγματα για να γίνει σαφής η οπτική μου.

- Δεν θεωρώ απαραίτητο να ξέρουμε ότι, η βραδυκινίνη, η σεροτονίνη, τα ιόντα καλίου, η ακετυλοχολίνη, τα πρωτεολυτικά ένζυμα . κ.α. διεγείρουν τους υποδοχείς του πόνου χημικού τύπου, όμως θεωρώ σημαντικό να ξέρουμε ότι, ο πόνος αποτελεί προστατευτικό μηχανισμό μας και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ανικανότητα αίσθησης πόνου.
Να ξέρουμε για τους υποδοχείς και τους τύπους του πόνου

- Δεν θεωρώ απαραίτητο να ξέρουμε ότι, ο καταβολισμός της μελατονίνης παράγει μεταβολίτες όπως η 5μεθοξυτρυπαμίνη και τη σχέση της με την διυδροεπανδροστερόνη, όμως θεωρώ σημαντικό να ξέρουμε ότι, η μελατονίνη συνδέεται με την ποιότητα του ύπνου μας και με τη σεροτονίνη η οποία συνδέεται με την καλή μας διάθεση.

- Δεν θεωρώ απαραίτητο να ξέρουμε τους νευρικούς και ορμονικούς μηχανισμούς γαστρικής έκκρισης, όμως θεωρώ σημαντικό να ξέρουμε, γιατί όταν νιώθουμε άγχος, πίεση ή φόβο το έντερο αντιδρά με κράμπες, διάρροιες και πόνο.

- Δεν θεωρώ απαραίτητο να ξέρουμε με κάθε λεπτομέρεια τι ακριβώς είναι η υποξία, η υπερκαπνία, η κυάνωση, κλπ, όμως θεωρώ σημαντικό να ξέρουμε, για ποιους λόγους μπορεί να νιώθουμε δύσπνοια.

Όλα αυτά έχουν να κάνουν με το πώς λειτουργεί το σώμα μας.
Το πώς θα αντιμετωπίσουμε την όποια ανισορροπία είναι θέμα προσωπικής επιλογής και ευθύνης του καθενός μας και της ιατρικής επιστήμης.

Το σώμα μας μιλάει. Η γλώσσα του είναι το σύμπτωμα. Είμαστε υποχρεωμένοι απέναντι στον εαυτό μας να μάθουμε τη γλώσσα του.

Αυτή τη σειρά κειμένων την ξεκινάω με τη σκέψη ότι μπορεί αυτά τα πράγματα να ενδιαφέρουν και κάποιον ακόμα.
Είναι τόσα πολλά αυτά που μπορεί να γράψει κανείς, που πραγματικά δεν ξέρει από πού να ξεκινήσει. Έτσι, λέω να ξεκινήσω από την βασική δομική μονάδα του οργανισμού που είναι το κύτταρο και θα είναι το θέμα του επόμενου post αυτής της σειράς.

Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου, αν θελήσετε περισσότερες πληροφορίες για κάτι ή αναφορά σε κάποιο θέμα.

(Η σελίδα της Επικοινωνίας έχει πολλά γραμματόσημα και είναι ευγενική προσφορά της bez και του 3/3 Οrange )